شهرام ناظری خواننده، آهنگساز و نوازنده‌ی سه‌تار و یکی از بزرگ‌ترین صداهای موسیقی کلاسیک ایرانی و کردی است. او را «شوالیهی آواز ایران» می‌نامند، اما مهم‌ترین میراثش شاید این باشد: ناظری اولین موسیقی‌دانی بود که شعر مولانا را به‌طور جدی وارد موسیقی دستگاهی ایران کرد و سنتی از موسیقی عرفانی را بنیان گذاشت که هنوز ادامه دارد.
شهرام ناظری در ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ (۱۸ فوریه ۱۹۵۰) در کوچه‌ی یخچالی، محله‌ی برزه‌دماغ کرمانشاه به دنیا آمد. خانواده‌اش کردزبان و آشنا با موسیقی و شعر بودند. اولین کسی که استعداد موسیقایی او را پرورش داد، مادرش بود. پسرش حافظ ناظری آهنگساز و نوازنده است و پدر و پسر کارهای مشترک زیادی دارند.
ناظری از کودکی نزد بزرگ‌ترین استادان موسیقی ایرانی آموزش دید؛ از جمله عبدالله دوامی، نورعلی برومند و محمود کریمی. در یازده سالگی برای اولین بار به‌صورت زنده در تلویزیون ملی ایران خواند. او از ۱۳۵۴ فعالیت حرفه‌ای‌اش را جدی‌تر کرد و تا ۲۹ سالگی طرفداران وفاداری پیدا کرده بود.
اولین آلبوم‌های ناظری در اواخر دهه‌ی ۵۰ و به‌صورت آلبوم‌های مشترک با محمدرضا شجریان از سوی مؤسسه‌ی چاووش منتشر شد؛ آثاری مثل «چاووش» (۱۳۵۷) و «صدای سخن عشق» (۱۳۵۸) که سرشار از مضامین میهنی و آزادی‌خواهانه بودند.
ناظری اولین موسیقی‌دانی بود که غزلیات و مثنوی مولانا را به‌صورت جدی در موسیقی کلاسیک ایرانی و کردی اجرا کرد. او در طول بیش از چهار دهه، سبکی ساخت که آواز ایرانی را با ادبیات عرفانی و حماسی پیوند می‌دهد. نتیجه، سنتی از موسیقی صوفیانه بود که هم در موسیقی ایرانی و هم در موسیقی کردی ادامه پیدا کرد. ناظری سال‌ها هر آذر برای بزرگداشت مولانا در قونیه کنسرت برگزار می‌کرد.
آلبوم «گل صدبرگ» (۱۳۶۳) به آهنگسازی جلال ذوالفنون و بر اساس شعر مولانا، رکورد پرفروشترین آلبوم موسیقی کلاسیک و عرفانی ایرانی را در اختیار دارد. همان سال آلبوم «یادگار دوست» هم منتشر شد و این دو اثر جایگاه ناظری را به‌عنوان صدای مولانا تثبیت کردند.
ناظری در طول کارنامه‌اش با بسیاری از استادان موسیقی ایرانی همکاری کرده است، از جمله:
ناظری در معتبرترین صحنه‌های جهان اجرا داشته است؛ از جمله جشنواره‌ی آوینیون فرانسه، تئاتر دو لا ویل پاریس و جشنواره‌ی تابستانی توکیو. او بیش از چهل اثر منتشر کرده است.
در اسفند ۱۴۰۰، پس از هفت سال، آلبوم «خنیاگر» به آهنگسازی مسعود خضری منتشر شد؛ اثری بر اساس موسیقی مقامی شمال خراسان و ترکمن. ناظری در مراسم رونمایی گفت که ۴۲ سال است در صداوسیما فعالیتی ندارد.
ناظری در ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ تکآهنگ «امشب» را با آهنگسازی تهمورس پورناظری، شعر حسین منزوی و تهیه‌کنندگی مجید عبدی منتشر کرد؛ تازه‌ترین همکاری این دو بعد از پروژه‌ی «عمو نوروز».
او همچنین همراه کیخسرو و تهمورس پورناظری، پس از حدود ۳۰ سال، دوباره صحنه‌ی مشترک را تجربه می‌کند. تور «دیار» در آبان ۱۴۰۵ در کانادا برگزار می‌شود:
شهرام ناظری کسی است که مولانا را به زبان موسیقی ایرانی به خانه‌های مردم آورد. پیوند آواز دستگاهی با ادبیات عرفانی، احیای موسیقی کردی کرمانشاهانی و حضور مستمر در صحنه‌های جهانی، او را به یکی از اثرگذارترین خوانندگان تاریخ معاصر موسیقی ایران تبدیل کرده است. «گل صدبرگ» بعد از چهار دهه هنوز یکی از پرشنونده‌ترین آلبوم‌های موسیقی ایرانی است.
۲۹ بهمن ۱۳۲۸ برابر با ۱۸ فوریه ۱۹۵۰ در کرمانشاه.
دولت فرانسه در سال ۲۰۰۷ نشان شوالیهی هنر و ادب را به او اعطا کرد.
«گل صدبرگ» (۱۳۶۳) به آهنگسازی جلال ذوالفنون که پرفروشترین آلبوم موسیقی کلاسیک و عرفانی ایرانی است.
عبدالله دوامی، نورعلی برومند و محمود کریمی؛ اولین معلمش هم مادرش بود.
حافظ ناظری پسر شهرام ناظری و آهنگساز است.
تکآهنگ «امشب» با آهنگسازی تهمورس پورناظری و شعر حسین منزوی که در شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد.
تور «دیار» همراه کیخسرو و تهمورس پورناظری در آبان ۱۴۰۵ در تورنتو، مونترال، کلگری و ونکوور.
نظرات کاربران
0 نظر