غلامحسین بنان (Gholamhossein Banan) از بزرگ‌ترین خوانندگان تاریخ آواز ایران است؛ صدایی که با «الهه ناز»، «بهار دلنشین»، سرود «ای ایران» و «کاروان» در حافظه چند نسل ماندگار شده است. او در ۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۰ در قلهک تهران به دنیا آمد و در ۸ اسفند ۱۳۶۴ درگذشت. بسیاری از منتقدان، بنان را برترین اجراکننده مکتب وزیری و خالقی می‌دانند.
در این مطلب از بیاموزیک بیوگرافی بنان را از خانواده و استادانش تا رادیو، برنامه گل‌ها، آثار ماندگار و سال‌های پایانی عمرش مرور می‌کنیم.
غلامحسین بنان خواننده آواز ایرانی با صدای تنور بود که به اجرای تحریرهای ظریف و خواندن در محدوده صدای بالا شهرت داشت. او نخستین خواننده ایرانی دانسته می‌شود که با نت‌نویسی موسیقی غربی آشنا بود و حدود ۳۵۰ اثر از او به جا مانده است.
مشخصات و اطلاعات شخصی بنان:
پدر بنان، کریم‌خان بنان‌الدوله نوری بود و مادرش نوه شاهزاده محمدتقی میرزا رکن‌الدوله، برادر ناصرالدین شاه. بنان از نوادگان محمدشاه قاجار به شمار می‌رود.
بنان از ۱۱ سالگی آموزش آواز را نزد مرتضی نیداوود آغاز کرد و از ضیاءالذاکرین و سیف هم آموخت.
بنان از سال ۱۳۰۶ آواز خواند، اما سال‌ها فقط در محافل خصوصی. او از ۱۳۱۵ تا ۱۳۲۱ در اهواز زندگی کرد و کارمند اداره باربری بود. اواخر شهریور ۱۳۲۱ به رادیو تهران رفت و با کمک روح‌الله خالقی صدایش به گوش عموم رسید. او با ارکستر انجمن موسیقی و ارکستر شماره یک همکاری کرد.
بنان از آغاز برنامه رادیویی «گل‌ها» و به دعوت داوود پیرنیا در آن حضور داشت و در «گل‌های جاویدان»، «گل‌های رنگارنگ» و «برگ سبز» بارها خواند. بسیاری از ماندگارترین اجراهای او، از جمله آثاری با آهنگ‌های ابوالحسن صبا و مرتضی محجوبی و همراهی ادیب خراسانی، در همین برنامه‌ها ضبط شد.
بنان در سال ۱۳۳۲ به پیشنهاد خالقی به اداره کل هنرهای زیبا رفت و در هنرستان موسیقی ملی آواز تدریس کرد. او در سال ۱۳۳۴ رئیس شورای موسیقی رادیو شد و از اعضای مؤسس انجمن موسیقی ایران بود.
بنان آموزش بازیگری هم دیده بود و در فیلم «توفان زندگی» (۱۳۲۷) به کارگردانی علی دریابیگی و اسماعیل کوشان بازی کرد و دو ترانه مشهورش را به‌صورت زنده خواند.
به گفته همسرش، بنان خودش «حالا چرا» و «کاروان» را بهترین آثارش می‌دانست. اجرای غزل‌های سعدی در ماهور، دیلمان و اصفهان هم از نقاط درخشان کارنامه اوست.
اجراهای بنان در قالب مجموعه‌های متعددی منتشر شده است؛ از جمله «شاخه گل»، «شاخه گل ۲»، «شاخه گل ۳»، «شاخه گل ۵»، «گلشن دل»، «گریه شمع»، «شب عاشق»، «جویبار» و «بیا جانا» با گلپا. آرشیو کامل آثار او در صفحه بنان در بیاموزیک قرار دارد.
در شب ۲۷ دی ۱۳۳۶، خودروی بنان نزدیک کاروانسرای سنگی با یک تانکر سوخت برخورد کرد. او از ناحیه صورت و چشم به‌شدت آسیب دید و پسرش بیژن هم مجروح شد. بنان برای درمان به خارج از کشور رفت و پس از این حادثه در مسیر هنری‌اش بازنگری کرد.
همسر نخست بنان مریم وزیری، خواهر کلنل علینقی وزیری، بود و از او دو فرزند به نام‌های گیتی و بیژن داشت. او در ۹ بهمن ۱۳۴۴ با پری‌دخت آوار ازدواج کرد. سودابه تاج‌بخش، خواننده اپرا، خواهرزاده بنان بود. بنان سال‌ها از بیماری گوارشی و افسردگی رنج می‌برد.
غلامحسین بنان در شامگاه ۸ اسفند ۱۳۶۴ در ۷۴ سالگی در بیمارستان ایران‌مهر تهران درگذشت و با وجود وصیتش برای خاکسپاری در گورستان ظهیرالدوله، در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد. محمدرضا شجریان قطعه «در سوگ بنان» را به یاد او اجرا کرد و کتاب «از نور تا نوا» نوشته داریوش صبور، با همراهی پری‌دخت بنان، زندگی او را روایت می‌کند.
۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۰ در قلهک تهران به دنیا آمد و ۸ اسفند ۱۳۶۴ درگذشت.
امامزاده طاهر کرج.
مرتضی نیداوود، ضیاءالذاکرین و سیف.
«الهه ناز»، «بهار دلنشین»، «کاروان» و سرود «ای ایران» از مشهورترین آثار او هستند.
به گفته همسرش، «حالا چرا» و «کاروان».
صدای بنان تنور بود.
غلامحسین بنان، شاگرد نیداوود و چهره محبوب رادیو و برنامه گل‌ها، با صدای تنور و تحریرهای ظریف، آثاری مانند الهه ناز، بهار دلنشین و کاروان را به گنجینه موسیقی ایران افزود و همچنان از ستون‌های آواز ایرانی به شمار می‌رود.
نظرات کاربران
0 نظر