بیژن مرتضوی نوازنده‌ی ویولن، آهنگساز، تنظیم‌کننده و خواننده‌ی ایرانی است. شهرت او بیش از هر چیز به ویولن سفیدش و موسیقی‌ای است که ویولن ایرانی را با پاپ و موسیقی نیوایج پیوند می‌دهد. چیزی که او را از بیشتر هم‌نسلانش جدا میکند، این است که تقریباً همه‌ی سازهای تنظیم‌هایش را خودش می‌نوازد؛ از ویولن و پیانو تا گیتار، سنتور، تار، عود و سازهای کوبه‌ای.
بیژن مرتضوی در ۲۵ آبان ۱۳۳۶ (۱۶ نوامبر ۱۹۵۷) در جویبار مازندران به دنیا آمد. خانواده‌اش استعداد موسیقایی او را از کودکی جدی گرفتند. او از ازدواج قبلیاش پسری به نام پژمان دارد و همسر فعلی‌اش نیلا (نرگس) فرخی است.
مرتضوی نواختن ویولن را از سه سالگی نزد مسعود نمازیان شروع کرد. خودش تعریف کرده که استادش در سه ماه اول فقط تئوری موسیقی، نت‌ها و گام‌ها را به او آموخت و از خانواده‌اش خواست اجازه ندهند به ساز دست بزند. مادرش ویولن را در کمد پنهان کرد، اما بیژن کوچک یواشکی آن را برمی‌داشت و می‌نواخت.
او بعدها نزد استادانی چون علی تجویدی، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی و جهانگیر کامیان بداهه‌نوازی، ارکستراسیون، تنظیم، تکنیک ربع‌پرده و دستگاه‌های موسیقی ایرانی را آموخت. از هفت سالگی هم پیانو، گیتار، سازهای کوبه‌ای و سازهای زهی ایرانی مثل عود، تار و سنتور را شروع کرد.
مرتضوی در ۱۱ سالگی اولین جایزه‌اش را در یک مسابقه‌ی ملی موسیقی میان دانش‌آموزان همه‌ی سنین ایران گرفت. در همین سن قطعه‌ی «حماسه» (Epic) را ساخت؛ قطعه‌ای که سال‌ها بعد در کنسرت تاریخی‌اش در لس‌آنجلس اجرا کرد. در ۱۴ سالگی در اردوی تابستانی رامسر یک ارکستر ۳۲ نفره را رهبری کرد که ساخته‌ها و تنظیم‌های خودش را می‌نواخت.
پس از دیپلم به انگلستان رفت و در کنار ادامه‌ی ویولن، مهندسی عمران خواند. در سال ۱۳۵۸ به آمریکا مهاجرت کرد، تحصیل موسیقی و مهندسی را در دانشگاه ایالتی تگزاس ادامه داد و در سال ۱۳۶۴ در کالیفرنیا ساکن شد. آنجا آهنگسازی و تنظیم برای خوانندگان پاپ ایرانی و نوازندگی ویولن را آغاز کرد.
اولین آلبومش، «جادوی موسیقی و ترانه‌هایش» (Bijan Mortazavi 1)، در سال ۱۳۶۹ (۱۹۹۰) منتشر شد و همان سال به یکی از پرفروش‌ترین آلبوم‌های فارسی تبدیل شد. قطعه‌ی «عاشقی چیه» از همین آلبوم است.
نقطه‌ی عطف کارنامه‌ی مرتضوی، آلبوم «Fire on Ice» (۱۳۷۶) بود؛ ترکیبی از ویولن به سبک ایرانی و موسیقی بی‌کلام نیوایج. این آلبوم در دو نسخه‌ی بی‌کلام و باکلام منتشر شد و از آن به بعد، آلبوم‌های او همیشه ترکیبی از قطعه‌های بی‌کلام و آوازی بوده‌اند.
او در اجراهایش همیشه از یک ویولن سفید دستساز استفاده میکند و درباره‌ی دلیلش گفته است: «سفید برای من نماد صلح و دوستی است.»
آلبوم «یه قطره دریا» (۱۳۸۳) یک آلبوم شاد و رقص‌محور بود. قطعه‌ی «رونک» با ریتم و حال‌وهوای رقص کردی از همین آلبوم، به یکی از پرپخش‌ترین آهنگ‌های عروسی‌ها و جشن‌های ایرانی تبدیل شد. در آلبوم «به من چه» (۱۳۸۵) ترانه‌های ایرج جنتی عطایی، ترانه‌سرای ابی، داریوش و گوگوش را خواند و خود جنتی عطایی ابتدای قطعه‌ی اصلی را دکلمه کرد.
از سال ۱۹۹۰ تورهای بین‌المللی مرتضوی در سراسر دنیا با سالن‌های پر برگزار شده است. در ۱۲ تیر ۱۳۷۳ (۳ ژوئیه ۱۹۹۴) همراه ارکستر در تئاتر گریک لس‌آنجلس اجرا کرد و اولین موسیقی‌دان ایرانی بود که در این سالن روی صحنه رفت. ویدیوی این کنسرت با عنوان «Bijan Live at the Greek Theatre» منتشر شد. در سال ۱۹۹۵ هم اولین هنرمند ایرانی بود که شرکت کرایسلر اسپانسرش شد.
سالن‌های دیگری که مرتضوی در آن‌ها اجرا کرده:
دانشگاه سوتهمپتون سولنت بریتانیا در آذر ۱۳۸۸ به پاس کارش در توسعه‌ی آکادمیک موسیقی معاصر خاورمیانه در غرب به او فلوشیپ اعطا کرد و در تیر ۱۳۹۶ هم دکترای افتخاری موسیقی را به او داد.
مرتضوی در سال‌های اخیر آلبوم‌های «Flight of the Phoenix» (۱۴۰۱) و «Bijan’s Camp» (۱۴۰۲) را منتشر کرد و تک‌آهنگ‌هایی مثل «عاشق‌ترم کردی»، «آیریلیق» (با ارکستر سمفونیک اوکراین)، «عزیزم» و «گلایه» را با موزیک ویدیو عرضه کرد. او در تابستان ۱۴۰۵ در مراسم فینال جام جهانی ۲۰۲۶ اجرا داشت و پس از آن قطعه‌ای برای کودکان میناب خواند.
روز ۶ مهر ۱۴۰۵ بهمن بابازاده، مدیر «بیلبورد فارسی»، خبر داد که مرتضوی وارد ایران شده و در نیاوران تهران دیده شده است. مرتضوی همان روز در ویدیویی این خبر را تکذیب کرد و گفت اگر روزی به ایران سفر کند، حضورش پنهانی نخواهد بود و تصاویرش را منتشر میکند. همسرش هم خبر را رد کرد.
دو روز بعد، روز چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵، مرتضوی با انتشار یک لایو اینستاگرامی از فرودگاه امام خمینی همراه همسرش، نیلا فرخی، ورودش به ایران را تأیید کرد. همسرش در این ویدیو گفت که آن‌ها برای «انجام کارهایی» به ایران آمده‌اند. هنوز درباره‌ی مدت اقامت یا برنامه‌ی کنسرت او در ایران خبر رسمی منتشر نشده است.
عاشقی چیه، رونک، یه قطره دریا، گریه کنم یا نکنم، لوند، به من چه، ای ماه، کاش می‌شد، ما رو دست کم نگیر، عکس تو، من و تو، نور و بوسه، دعوت، موسیقی و من، عاشق‌ترم کردی، آیریلیق، عاشق نبودی، عزیزم، عشوه، کاش و گلایه.
بیژن مرتضوی ویولن را از جایگاه ساز همراه به مرکز صحنه‌ی موسیقی پاپ ایرانی آورد. توانایی‌اش در نواختن همه‌ی سازهای تنظیم‌ها، آلبوم‌های بی‌کلامی که هنوز در پلی‌لیست‌های آرامش و مطالعه شنیده می‌شوند و کنسرت‌هایش در سالن‌های معتبر دنیا، او را به یکی از شناخته‌شده‌ترین سفیران موسیقی ایرانی در خارج از کشور تبدیل کرده است.
۲۵ آبان ۱۳۳۶ برابر با ۱۶ نوامبر ۱۹۵۷ در جویبار مازندران.
بله. او روز ۸ مهر ۱۴۰۵ با انتشار لایوی از فرودگاه امام خمینی همراه همسرش وارد ایران شد؛ دو روز پس از آنکه خبر ورودش را تکذیب کرده بود.
به گفتهی خودش، سفید برای او نماد صلح و دوستی است و به همین دلیل همیشه با یک ویولن سفید دستساز اجرا میکند.
همسر فعلی او نیلا (نرگس) فرخی است. او از ازدواج قبلیاش پسری به نام پژمان دارد.
ویولن ساز اصلی اوست، اما پیانو، گیتار، سنتور، تار، عود و سازهای کوبه‌ای هم می‌نوازد و بیشتر سازهای تنظیم‌هایش را خودش اجرا میکند.
او در تابستان ۱۴۰۵ در مراسم فینال جام جهانی ۲۰۲۶ اجرا داشت.
«Fire on Ice» (۱۳۷۶) که ویولن ایرانی را با موسیقی نیوایج ترکیب کرد.
نظرات کاربران
0 نظر